Bij een hartstilstand (circulatiestilstand) proberen zorgverleners of omstanders het hart en de ademhaling weer op gang te brengen. Dit proces noemen we reanimeren.

Reanimatie kan bestaan uit borstcompressies (hartmassage), mond-op-mondbeademing en/of het toedienen van een elektrische schok op de borstkas met een AED.

Een circulatiestilstand kan door verschillende redenen ontstaan, bijvoorbeeld:

• Een plotseling hartinfarct

• Hartritmestoornissen

• Verstikking of verdrinking

Een op de vier Nederlanders heeft op dit moment een geldig reanimatiecertificaat. 
Ook mensen die nog nooit hebben gereanimeerd, kunnen een reanimatie uitvoeren, onder begeleiding van instructies van de 112-meldkamer.

Bij correct uitvoeren is het risico zeer klein. Het niet handelen bij een hartstilstand is veel gevaarlijker.

De kans dat iemand een hartstilstand overleeft, hangt van verschillende factoren af: hoe snel en deskundig er hulp wordt geboden, de leeftijd van het slachtoffer en de algemene gezondheid.

Bij een hartstilstand buiten het ziekenhuis overleeft ongeveer 1 op de 4 mensen. Dit betekent dat van 100 gereanimeerde personen ongeveer 25 het overleven.

Het verschil tussen reanimatie binnen en buiten het ziekenhuis kan verrassend zijn: de overlevingskansen zijn vaak beter buiten het ziekenhuis. Dit komt doordat hartstilstanden in het ziekenhuis vaak verband houden met de ziekte waarvoor iemand opgenomen is, waardoor de kans op volledig herstel kleiner is, ondanks dat er snel specialistische hulp is.

Nee, enige onhandigheden zijn normaal in een stress situatie. Het belangrijkste is dat je direct begint en blijft handelen.

Artikel 450 van het Wetboek van Strafrecht stelt dat het niet verlenen van hulp aan iemand in direct levensgevaar strafbaar is, mits dit kan zonder gevaar voor eigen leven of gezondheid.

Het Nederlandse recht beschermt omstanders die te goeder trouw eerste hulp verlenen. Het uitgangspunt is dat hulpverleners die naar eer en geweten handelen, niet snel aansprakelijk kunnen worden gesteld voor onbedoelde schade.

AED staat voor Automatische Externe Defibrillator.

Automatisch: het apparaat analyseert zelf het hartritme. Je hoeft dus geen hartfilmpje (ECG) te beoordelen of de energie van de schok in te stellen.

Extern: de AED wordt buiten het lichaam gebruikt. Dit onderscheidt het apparaat van een ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator), die operatief in het lichaam wordt geplaatst bij bepaalde hartpatiënten.

Defibrillator: een defibrillator kan een levensbedreigende hartritmestoornis beëindigen door een elektrische schok toe te dienen.

Bij een hartstilstand (circulatiestilstand) lijkt het hart vaak helemaal stil te staan, maar dat is meestal niet het geval. De hartkamers worden juist razendsnel en chaotisch geprikkeld, waardoor ze niet meer effectief samentrekken. Dit noemen we kamerfibrilleren.

Om het hart weer normaal te laten kloppen, is reanimatie met een AED nodig. De elektrische schok die het hart “reset”, noemen we defibrilleren.

Als je burgerhulpverlener bent kun je in de HartslagNu app en op MijnHartslagNu.nl kijken naar de AED’s bij jou in de buurt. Hier zie je de AED’s van je huidige omgeving en je thuis- en werkadres. Als je in de app op een AED klikt, zie je de omschrijving van de AED.

Ben je burgerhulpverlener bij HartslagNu?
Kijk dan alvast waar in de buurt AED's hangen en hoe deze bereikbaar zijn. Dit scheelt tijd wanneer elke seconden telt.

In principe kan iedereen een AED gebruiken. Het is echter verstandig om dit te leren en te oefenen tijdens een reanimatiecursus. Tijdens zo’n cursus leer je hoe een AED werkt en oefen je met het correct aansluiten en bedienen ervan. Zo ben je beter voorbereid en verlies je geen kostbare tijd als je ooit een AED in een echte noodsituatie moet inzetten.

Zodra de AED er is:

• Zet de AED aan (sommige AED’s starten automatisch op na het openen van de deksel).
• Voer de gesproken/visuele opdrachten direct uit.
• Ontbloot de borstkas.
• Bevestig de elektroden op de ontblote borstkas volgens de afbeelding op de elektroden. 
• Als er reeds een hulpverlener aanwezig is, onderbreekt deze alleen de borstcompressies voor zover noodzakelijk voor het aansluiten van de AED 
• Als de AED vraagt het slachtoffer niet aan te raken, raak dan ook de draden van de elektroden niet aan.
• Voor kinderen (8 jaar en jonger) zijn er speciale AED’s met kinder elektroden die de energie van de schok beperken. Als zo’n speciale kinder AED niet voorhanden is, gebruik dan een AED voor volwassenen.

Tijdens een reanimatiecursus leer je hoe je de AED moet gebruiken en kun je hiermee oefenen.

Nee, een AED kan alleen een schok geven als er een schokbaar ritme wordt gemeten.

AED’s zijn ontworpen om veilig te zijn, zelfs voor mensen zonder ervaring. Het apparaat analyseert het hartritme en geeft alleen een schok als het nodig is.

Het is cruciaal om het slachtoffer niet aan te raken tijdens de analyse (het ritme bepalen), omdat bewegingen de AED kunnen storen, hierdoor kan de AED het ritme niet goed beoordelen.

Als je het slachtoffer aanraakt terwijl de AED een schok toedient, kun je zelf een elektrische schok krijgen. Hoewel de schok in de meeste gevallen niet fataal is voor de hulpverlener, kan dit leiden tot een onaangenaam, tintelend gevoel of in zeldzame gevallen lichte brandwonden.

Sommige AED's zijn vrij toegankelijk en heb je dus geen pincode nodig.

Om misbruik of vandalisme te voorkomen zijn veel AED-kasten voorzien van een pincode. Deze pincode ontvang je alleen wanneer je wordt opgeroepen via HartslagNu. 
De medewerkers van 112  weten de pincode van de AED-kast niet.

Wanneer het niet lukt om de AED uit de kast te halen, start je direct met reanimeren en wacht je tot iemand anders een AED komt brengen.